Direct naar de inhoud

Verhalen

Tussen kunst en kunde

Het maken van een nieuw stadsdeel waar het prettig wonen is aan het water en tussen het groen mist nog de x-factor. Het zijn de mensen die de stad maken.

Sander Bokkinga in zijn werkplaats

Bewoners, ondernemers, makers, kunstenaars en studenten die de Rivierzone een gezicht geven. Persoonlijke verhalen, waargemaakte dromen en ambities als een wenkende perspectief aan de horizon. Waarbij Vlaardingers durven en doen.

Verhalen

Geen kunstwerk hetzelfde

In een atelier in OOAK waan je je even op een warme avond aan de Franse Rivièra. Op de achtergrond klinkt namelijk een constant getjirp. Het komt niet uit een speaker, maar van honderden krekels. Voor kunstenaar Daniele Zonta zijn ze meer dan achtergrondgeluid. Ze zijn zijn belangrijkste medewerkers.

Daniele Zonta - foto: Nico te Laak

De Italiaan kwam tien jaar geleden naar Nederland als architect. Hij werkte voor grote internationale bureaus, maar begon in zijn vrije tijd meer te experimenteren met abstracte kunst. Juist het deel waar hij geen controle over had, vond hij interessant: “De mooiste dingen ontstonden vaak per ongeluk,” vertelt hij. “Dat fascineerde me.”

Al bij de eerste test wist ik: dit werkt

Tijdens het schilderen ontdekte Zonta dat de onverwachte sporen van het maakproces zijn aandacht trokken. Op stukken schilderstape verschenen patronen die hij interessanter vond dan het werk zelf. “Dat waren dingen die ik niet had gepland. Daar werd ik nieuwsgierig naar.” Die zoektocht bracht hem terug naar een herinnering uit zijn jeugd in Italië. Op een dag zag hij hoe een sprinkhaan kleine gaten had geknaagd in een zijden gordijn, wat een interessant patroon creëerde. Het bleef jarenlang in zijn hoofd hangen.

Veldkrekels zijn een vast onderdeel van zijn kunstpraktijk - foto: Nico te Laak
Veldkrekels zijn een vast onderdeel van zijn kunstpraktijk - foto: Nico te Laak

Op zoek naar de juiste medewerker

Toen Zonta zich in 2023 volledig op zijn kunstenaarschap richtte, kwam die herinnering weer boven. Hij begon te experimenteren met dieren die patronen konden achterlaten in materiaal. Eerst met sprinkhanen, later met wormen en zelfs met kakkerlakken. Maar geen van die dieren leverde het resultaat op dat hij zocht. Tot hij veldkrekels probeerde.

“Al bij de eerste test wist ik: dit werkt,” vertelt hij. Op eetbaar papier van aardappelzetmeel begonnen de krekels hun eigen routes te trekken. Ze knaagden, veranderden van richting en lieten patronen achter die Zonta zelf niet had kunnen bedenken.

Onverwachte patronen die zomaar ontstaan. Daar zit de aantrekkingskracht. - foto: Nico te Laak
Onverwachte patronen die zomaar ontstaan. Daar zit de aantrekkingskracht. - foto: Nico te Laak

Patronen die zich nooit herhalen

Inmiddels vormen de veldkrekels een vast onderdeel van zijn atelier. Op het speciale papier brengt Zonta natuurlijke stoffen aan. Zo zet hij het proces in gang en stimuleert hij de krekels om hapjes te nemen van het papier. Wat daarna gebeurt, bepalen de beestjes. Geen enkel patroon ontstaat twee keer. Zelfs wanneer hij met exact dezelfde materialen werkt, ziet het eindresultaat er altijd anders uit.

Het eindresultaat ziet er altijd anders uit - foto: Nico te Laak
Het eindresultaat ziet er altijd anders uit - foto: Nico te Laak

Uniek resultaat

“Wat achterblijft, zijn patronen van lijnen, openingen en kleurvlakken. Soms doen ze denken aan structuren en landschappen, soms aan kaarten of luchtfoto's. De patronen ontstaan volledig door de bewegingen van de krekels. “Ik kan een richting geven, maar nooit het resultaat bepalen. Daardoor is ieder kunstwerk uniek,” vertelt hij. Zijn rol zit vooral in het voorbereiden van het proces en het herkennen wanneer hij het papier bij de krekels weghaalt, als het werk af is. Daarna laat hij de dieren weer vrij. Van alle resultaten haalt uiteindelijk maar een klein deel de eindselectie: “Vroeger was ik sneller tevreden. Nu zoek ik meer gelaagdheid en complexiteit.”

Ondertussen blijft Zonta zoeken naar nieuwe manieren om het toeval een rol te geven in zijn werk. Want daar ligt voor hem de aantrekkingskracht. In het onverwachte. In patronen die niet bewust zijn ontworpen, maar zomaar ontstaan. Patronen die hem blijven verrassen.

Het OOAK-pand aan de Koningin Wilheminahaven ZZ - foto: Nico te Laak
Het OOAK-pand aan de Koningin Wilheminahaven ZZ - foto: Nico te Laak

Meer informatie?

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte van inspirerende verhalen, actuele ontwikkelingen in de Rivierzone en praktische informatie.

Inschrijven nieuwsbrief